Wat is een lot echt waard? Verwachtingswaarde uitgelegd

Lotto (€ 2,00 per rij): de vaste prijzen (van het gratis lot bij 2 goed tot € 100.000 bij 5 goed plus reservegetal) zijn samen goed voor ongeveer € 0,73 verwachte teruggave per rij. Reken je de variabele jackpot mee als € 1.000.000, dan kom je op zo'n € 0,85 per rij: ruwweg 40 cent per ingelegde euro. Is de jackpot hoger opgelopen, dan stijgt de verwachting iets mee.

Lotto XL (€ 1,00 extra per rij): het vaste XL-prijzenschema, inclusief de hoofdprijs van € 1.000.000, telt op tot ongeveer € 0,48 verwachte teruggave per euro.

Lucky Day (€ 1,50 per spel): het prijzenschema is een veelvoud van je inzet, dus hier is de som het zuiverst: ongeveer € 0,52 per ingelegde euro. EuroJackpot laat zich het lastigst exact doorrekenen (alle prijzen zijn daar pari-mutuel en variëren per trekking), maar met representatieve bedragen kom je in dezelfde orde van grootte uit, waarbij de werkelijke waarde meestijgt met de actuele jackpot.

Verwachtingswaarde is een gemiddelde over miljoenen denkbeeldige loten, geen voorspelling van jouw avond. Vrijwel niemand krijgt op een los lot 'gemiddeld 85 cent' terug: de meesten krijgen niets, een flinke groep wint een klein prijsje en een heel enkele uitschieter wint groot. Het gemiddelde wordt gedomineerd door prijzen die je waarschijnlijk nooit meemaakt.

Waar het getal wél goed voor is: de prijs van het plezier kennen. Wie elke zaterdag een Lotto-rij speelt, geeft daar netto gemiddeld iets meer dan een euro per week aan uit. Dat is een prima prijs voor een week fantaseren, zolang je het als uitgave ziet. En het getal ontmaskert elke 'strategie' die meer belooft: geen nummerkeuze, systeem of timing verandert de verwachtingswaarde ook maar één cent.

Nog een nuchtere kanttekening: op prijzen boven € 449 wordt kansspelbelasting ingehouden, wat de netto verwachting voor de hoge categorieën verder drukt. Ook dat hoort bij eerlijk rekenen.

Je hoeft ons niet op ons woord te geloven. Op de Trackrecord-pagina spelen we onze eigen voorspellingen na over alle historische trekkingen: inleg, winst en netto resultaat. Dat netto resultaat is vrijwel altijd negatief, precies zoals de verwachtingswaarde voorspelt. Ook elke generator-rij en elk setje van de Sets-pagina krijgt zo'n eerlijke backtest mee. Het is de goedkoopste loterijles die er bestaat: gratis.